UEFA công khai chống đối FIFA?

World Cup 2026 khép lại với chức vô địch thuộc về Tây Ban Nha, nhưng phía sau sân cỏ là cuộc đối đầu căng thẳng chưa từng có giữa Liên đoàn bóng đá thế giới (FIFA) và Liên đoàn bóng đá châu Âu (UEFA). Chỉ trong hơn một tháng diễn ra giải đấu, hai tổ chức quyền lực nhất của bóng đá thế giới liên tục xung đột về các vấn đề kỷ luật, công tác điều hành và gần đây nhất là kế hoạch thương mại hóa World Cup trị giá 20 tỷ USD.

Theo Guardian, bất đồng giữa hai bên đã bắt đầu từ năm 2018, khi Chủ tịch FIFA, ông Gianni Infantino, đề xuất mở rộng Club World Cup từ 32 lên 48 đội kể từ kỳ tổ chức năm 2029. FIFA cũng muốn giành một phần “miếng bánh” từ bóng đá cấp câu lạc bộ, khi phần lớn doanh thu trong chu kỳ 4 năm của tổ chức này vẫn đến từ World Cup.

Bất đồng suốt World Cup 2026

Ngay từ đầu World Cup 2026, UEFA đã bày tỏ sự không hài lòng với nhiều quyết định điều hành của FIFA. Một trong những vấn đề đầu tiên là trường hợp trọng tài người Somalia Omar Abdulkadir Artan không thể làm nhiệm vụ tại World Cup 2026 sau khi bị cơ quan chức năng Mỹ từ chối nhập cảnh.

UEFA coi đây là hệ quả của cách FIFA phối hợp với nước chủ nhà trong công tác tổ chức. Không lâu sau đó, cơ quan quản lý bóng đá châu Âu đã bổ nhiệm Artan cầm còi trận Siêu cúp châu Âu giữa Paris Saint-Germain và Aston Villa như một động thái thể hiện sự phản đối.

Bên cạnh đó, UEFA cũng có động thái nhằm phản đối nhiều thay đổi lần đầu được FIFA áp dụng tại World Cup 2026 như quãng nghỉ bổ sung nước bắt buộc trong mọi trận đấu, giá vé tăng vọt, chương trình biểu diễn giữa giờ ở trận chung kết hay cách xử lý các trận đấu có liên quan đến đội tuyển Iran trong bối cảnh xung đột giữa Mỹ và Iran leo thang.

Tuy nhiên, mâu thuẫn thực sự bùng nổ sau vụ việc liên quan đến tiền đạo Folarin Balogun của đội tuyển Mỹ. Trong trận thắng Bosnia & Herzegovina ở vòng 32 đội, Balogun nhận thẻ đỏ trực tiếp sau khi VAR xác định anh giẫm lên mắt cá chân phải của hậu vệ Tarik Muharemovic. Theo quy định của FIFA, cầu thủ bị truất quyền thi đấu sẽ tự động bị treo giò một trận.

Bước ngoặt xảy ra khi Tổng thống Mỹ Donald Trump công khai xác nhận đã đề nghị Chủ tịch FIFA xem xét lại chiếc thẻ đỏ. Không lâu sau đó, FIFA đưa ra quyết định chưa từng có tiền lệ: không hủy thẻ đỏ nhưng tạm đình chỉ trong thời gian thử thách kéo dài một năm, qua đó giúp Balogun đủ điều kiện ra sân ở vòng 1/8 gặp Bỉ.

Sau quyết định gây tranh cãi này, UEFA cho rằng FIFA đã “vượt qua một lằn ranh đỏ” và làm tổn hại đến tính toàn vẹn của bóng đá.

“Chúng tôi vô cùng khó tin trước một quyết định chưa từng có tiền lệ, khó hiểu và không thể biện minh như vậy. Khi sự chắc chắn của các quy định không còn được chính những người có trách nhiệm bảo vệ chúng đảm bảo, thì tính toàn vẹn của bóng đá bị đe dọa và uy tín của một giải đấu cũng bị suy giảm”, UEFA khẳng định.

Những bất đồng kéo dài suốt giải đấu khiến Chủ tịch UEFA Aleksander Ceferin đưa ra quyết định mang tính biểu tượng khi không tham dự trận chung kết World Cup giữa Tây Ban Nha và Argentina trên sân MetLife, dù trước đó ông từng có mặt tại trận khai mạc ở Mexico.

Nhiều nhà quan sát coi việc Chủ tịch UEFA tẩy chay trận đấu quan trọng nhất của bóng đá thế giới là dấu hiệu cho thấy quan hệ giữa hai tổ chức đã rơi xuống mức thấp nhất trong nhiều năm. Tờ The Guardian thậm chí nhận định Ceferin đã đặt bóng đá châu Âu vào trạng thái “đối đầu” với FIFA.

Một tuần sau khi World Cup kết thúc, người đứng đầu FIFA đăng bài tuyên bố dài gần 900 từ trên Instagram và trang chủ FIFA. Trong thông điệp này, ông không nhắc trực tiếp đến UEFA nhưng nhiều lần chỉ trích những người mà ông cho là đã “gieo rắc thù hận và những tin đồn sai sự thật” về World Cup.

Infantino khẳng định FIFA đã mang đến “chương trình tuyệt vời nhất thế giới”, đồng thời nhấn mạnh World Cup 2026 đã tạo ra niềm vui và sự đoàn kết cho hàng triệu người hâm mộ. Đối với vụ Balogun, Chủ tịch FIFA tiếp tục bảo vệ quyết định của tổ chức khi cho rằng việc không áp dụng án treo giò đối với cầu thủ trong một số trường hợp là điều diễn ra thường xuyên.

UEFA tố FIFA ‘bán linh hồn’ bóng đá

Khi dư âm World Cup còn chưa lắng xuống, FIFA tiếp tục công bố kế hoạch gây tranh cãi nhất từ trước đến nay. Tổ chức này dự định thành lập FIFA Forward Enterprise (FFE), công ty con có giá trị khoảng 20 tỷ USD để quản lý World Cup và các giải đấu khác của tổ chức.

Đáng chú ý, theo các nguồn tin, thương vụ đầu tư này sẽ do Joshua Kushner, em trai của Jared Kushner (chồng của Ivanka Trump, con gái Tổng thống Mỹ Donald Trump), dẫn dắt thông qua quỹ Thrive Eternal.

FIFA nhấn mạnh vẫn sẽ giữ quyền kiểm soát tuyệt đối đối với công ty con này, đồng thời tiếp tục nắm quyền quyết định về quản lý bóng đá, các giải đấu, lịch thi đấu quốc tế cũng như toàn bộ các quyết định chuyên môn và quy định của môn thể thao này. Kế hoạch lập tức vấp phải phản ứng mạnh từ UEFA.

“Đề xuất này đã vượt qua ranh giới mà các cơ quan quản lý bóng đá không bao giờ được phép vượt qua. UEFA coi đây là vấn đề cực kỳ nghiêm trọng. Mọi liên đoàn bóng đá quốc gia cũng nên như vậy. Các giải đấu, câu lạc bộ, cầu thủ, người hâm mộ, chính phủ và tất cả những ai quan tâm đến tương lai của bóng đá cũng cần coi trọng vấn đề này.

Linh hồn và quyền quản trị của bóng đá không phải là tài sản để mua bán, đặc biệt khi hoàn toàn không minh bạch về việc ai sẽ hưởng lợi về mặt tài chính. Không ai trong chúng ta sở hữu bóng đá. FIFA cũng không có quyền đem nó ra bán”, cơ quan quản lý bóng đá châu Âu nêu rõ trong tuyên bố chính thức.

Theo Sky News, các liên đoàn thành viên UEFA sẽ tổ chức cuộc họp trực tuyến khẩn cấp trong tuần này để thảo luận về khả năng tẩy chay World Cup nhằm phản đối kế hoạch của FIFA. Tờ báo Anh cũng xác nhận rằng Liên đoàn bóng đá Anh (FA) trước đó không hề được thông báo về dự án này.