Thuật ngữ Học liệu mở và Phần mềm Connexions
Thuật ngữ Học liệu mở (OpenCourseWare) được Viện Công nghệ Massachusetts - MIT (Mỹ) khai sinh vào năm 2002 khi MIT quyết định đưa toàn bộ nội dung giảng dạy của mình lên web và cho phép người dùng Internet ở mọi nơi trên thế giới truy nhập hoàn toàn miễn phí.
Với tiêu chí “Tri thức là của chung của nhân loại và tri thức cần phải được chia sẻ”, rất nhiều trường Đại học và Viện nghiên cứu trên thế giới đã tham gia phong trào học liệu mở và lập lên Hiệp hội Học liệu mở (OpenCourseWare Consortium) để chia sẻ nội dung, công cụ cũng như phương thức triển khai học liệu mở sao cho đạt được hiệu quả cao nhất. Giảng viên, sinh viên và người tự học ở mọi nơi trên thế giới, đặc biệt là từ các nước đang phát triển như Việt Nam, đều có cơ hội như nhau trong việc tiếp cận các tri thức mới.
Với sự hợp tác chặt chẽ cùng trường đại học RICE (Hoa kỳ), bộ công cụ phần mềm Connexions cùng khả năng hỗ trợ đóng góp nội dung, xuất bản và chia sẻ trên Internet một cách mềm dẻo đã được chỉnh sửa cho phù hợp với Việt Nam và triển khai tại website
www.vocw.edu.vn. Bất kỳ ai cũng có thể khai thác và sử dụng những tính năng, lợi ích do phần mềm này mang lại. Cho dù có máy tính hay không có máy tính, có Internet hay không có Internet, người dùng vẫn có thể đóng vai trò của một người tra cứu thông tin/tài liệu lưu trữ trong hệ thống hoặc vai trò của tác giả, giảng viên… đóng góp tri thức của mình cho nhân loại.
Ý tưởng Lego và “Cuộc cách mạng trong lĩnh vực xuất bản”
Về cơ bản nội dung trong hệ thống phần mềm Connexions được lưu trữ dưới hai định dạng: 1) Module: là một chủ đề nhỏ hoặc một phần hoàn chỉnh của chủ đề lớn; 2) Course: là tập hợp các Module được sắp xếp theo một trình tự nhất định để tạo thành một giáo trình. Ta có thể hình dung các Module như những hình khối Lego cơ bản (đủ kích cỡ, màu sắc, hình dạng) và các Course là những sản phẩm tạo thành do sự lắp ghép sáng tạo từ những hình khối Lego cơ bản này.
|
|
| Xuất phát từ những Module (hình khối Lego cơ bản), nếu được cộng đồng chung tay góp sức,Chúng ta sẽ có một Kho chứa Module |
|
|
|
|
| Và từ Kho chứa Module đó, chúng ta sẽ có hàng nghìn, hàng triệu Course (giáo trình, bài giảng), có khả năng tái sử dụng và chia sẻ cho mọi người (Nguồn Connexions) |
Cách tổ chức nội dung theo Module và Course cùng cách lưu trữ toàn bộ nội dung trong kho tài liệu dưới định dạng XML (ngôn ngữ đánh dấu mở rộng) đã làm cho việc xuất bản, sử dụng và tái sử dụng nội dung linh hoạt và dễ dàng hơn bao giờ hết. Nhiều người đã cho rằng sự xuất hiện của hệ thống phần mềm Connexions đã tạo ra một cuộc Cách mạng trong lĩnh vực xuất bản.
Hình minh họa dưới đây cho ta thấy một quy trình cơ bản trong hệ thống:
Xuất phát từ những ý tưởng, thông tin, hay quan điểm…, Tác giả sẽ sắp xếp các ý tưởng này theo trật tự logic và dùng công cụ Authoring tools của hệ thống để tạo ra Module. Các Module này sẽ được lưu trữ trong Kho lưu trữ Content Commons.
Giáo viên, giảng viên, với kinh nghiệm của mình, sẽ sử dụng các Module này theo một trật tự nhất định thông qua công cụ soạn thảo bài giảng Course Composer. Kết quả của việc sắp xếp các Module kiến thức này sẽ tạo ra các giáo trình/bài giảng (Course) theo chủ định của người Giảng viên.
Bạn đọc, người tra cứu là những Sinh viên, học viên (Students) sẽ là những người thụ hưởng kết quả này.
Và cuối cùng, bất kỳ ai cũng có thể đóng một/toàn bộ các vai trò trên.
Giới thiệu giao diện trang chủ www.vocw.edu.vn
Trang chủ website
www.vocw.edu.vn được chia làm 8 khối thông tin/chức năng sao cho đảm bảo cung cấp giao diện sử dụng thuận tiện nhất cho người dùng.
- Khu vực số 1 bao gồm các liên kết home, content, about và help.
- Liên kết home cho phép người dùng nhấn chuột để quay về trang chủ từ bất kỳ trang nào bên trong hệ thống.
- Liên kết content cho phép người dùng tìm kiếm các nội dung thông tin theo các tiêu chí khác nhau.
- Liên kết about cung cấp cho người dùng những thông tin giới thiệu về lịch sử của chương trình học liệu mở, danh sách các trường Đại học, các cơ quan, đối tác của chương trình Học liệu mở Việt Nam.
- Liên kết help giúp bất kỳ người sử dụng nào, nếu gặp khó khăn, đều có thể tìm thấy những thông tin hỗ trợ kỹ thuật kịp thời.
- Khu vực số 2 chứa thông tin giới thiệu tóm tắt về chương trình Học liệu mở, người dùng có thể nhấn chuột vào liên kết Xem thêm để có thể biết rõ hơn về chương trình.
- Khu vực số 3 và 7 bao gồm 2 mục
- Featured content (Những nội dung tiêu biểu)
- Spotlight (Những điểm sáng, những phản hồi tiêu biểu từ phía người dùng). Hai mục này là nơi hàng tuần/hàng tháng hiển thị những tài liệu tiêu biểu nhất và những phản hồi của người dùng có giá trị đóng góp cho sự phát triển của hệ thống.
- Khu vực số 4 cho phép người dùng nhanh chóng nhập từ khóa/tiêu chí tìm kiếm nội dung, sau đó nhấn nút tìm để có thể có được kết quả mình cần.
- Khu vực số 5 hướng dẫn cách tạo mới nội dung trong hệ thống. Thông tin hướng dẫn trong khu vực này cho thấy việc tạo mới Module dễ như đếm 1,2,3 vậy. Ngoài ra ở đây còn có các siêu liên kết tới các bài hướng dẫn cách thức từ lúc đăng ký tài khoản đến lúc đưa tài liệu của mình lên hệ thống và xuất bản.
- Khu vực số 6 gồm 3 phần.
- Phần dành cho thành viên (đã có username và password truy cập)
- Phần dành cho người chưa phải là thành viên, và nay cần đăng ký 1 tài khoản (Get an account).
- Chức năng lấy lại mật khẩu trong trường hợp tác giả quên/không nhớ (Forgot your password)
Khu vực số 8 chứa các tin tức cập nhật về các hoạt động của chương trình Học liệu mở.